İpeğin Tarihi

Kesinliği kanıtlanmamış olsa da çoğu kaynak, ipeğin ilk önce Çin'de kullanıldığını öne sürer. Rivayete göre M.Ö. 2600'lü yıllarda hüküm süren Çin imparatoru Hoang-Ti, sarayın bahçesinde bir tırtılın dut yaprağı yediğini ve ardından kendi kozasını ördüğünü gözlemler. Bunun üzerine imparator, bu tırtılın hayatının incelenmesini emreder, bu görevi de eşi She-Ling-She'ye verir. Uzun gözlemler sonucu kraliçe, bu kozadan ipek çekilebileceğini ve bunun da dokumacılıkta kullanılabileceğini tespit eder.

İpekçiliğin tanınmasıyla Çin, büyük ün ve kazançlar sağlamaya başlar. Ancak ipekböcekçiliği, ülke sınırlarının dışına çıkmasına engel olmak amacıyla, uzun yıllar boyu gizliden gizliye yürütülür.

M.S. 149'da, Türkistan'da bulunan Hotan hakanı, bir Çin prensesi ile evlenir. Çin'de asaleti temsil eden ipek, Hotan'da bulunmadığı için prenses, saçlarının arasına ipekböceği tohumu saklayarak Hotan'a gelin gider. Bu tarih, ipekböcekçiliğinin Çin'den çıkış tarihidir. Bundan sonra İran'ın doğusuna doğru yayılmaya başlar.

Bizans imparatoru Justinien (527-565) döneminde, Hint ve İran'lı tüccarlar ile batıya doğru yol alan ipek sayesinde Constantinopolis'te ileri düzeyde ipek dokumacılığı görülür. Ancak Bizans- Sasani ilişkilerindeki gerileme ve ortaya çıkan savaşlar, ipeğin ulaşımını engellemeye başlar. Constantinopolis ipek sanayiinde kriz yaşanır ve İmparator Justinien ve Theodora, ipeğin sırrını çözmeleri amacıyla iki rahibi doğuya gönderir.

Rahipler İran'ı geçtikten sonra orta Asya'da kalarak ipekböceğinin yetiştirilmesini ve kozadan ipek çekilmesini öğrenirler. Ülkelerine dönerken bastonlarının içine ipekböceği tohumu koyarak beraberlerinde getirirler. (M.S. 552)

Bu olaydan sonra Bizans'ta ipekböcekçiliği ve ipek dokumacılığı hızla gelişir. 9. yüzyıldan itibaren Akdeniz'den İspanya, İtalya ve Yunanistan'a yayılmaya başlar.

İpek, Doğu kültürünün Batı tarafından tanınmasında önemli ve büyük bir rol oynar ve Çin'den Avrupa'ya ulaşan ticaret yollarını oluşturur.